Begin februari is mijn boek bij Uitgeverij Elikser verschenen: “Complexiteit en de waarde van praktijkkennis”. In dit boek vertel ik over mijn persoonlijke ontdekkingstocht van enkele decennia, op zoek naar wat het wezen van complexiteit is. Wat betekent het voor ons? En is het voor de politiek van belang?

Eenvoud

Een belangrijke ontdekking begin jaren ’90 was: als je accepteert dat iets complex is, wordt het een eenvoudiger. Dat is de kern. Een boom is complex. Dat heeft met de structuur te maken en de wijze waarop deze zich op verrassende wijze ontwikkelt. We weten niet precies wat de afstanden zijn tussen de takken en waar nieuwe takken ontstaan. Toch herkennen we direct, van kinds af aan, een boom als een boom, en zijn we instaat ervan te genieten.

Ingewikkeld

Het gekke is: mensen hebben een nauwelijks te onderdrukken neiging alles wat complex is te willen controleren en beheersen, zodat de onvoorspelbaarheid ervan wordt ingedamd. Dat resulteert onder andere in vele normen, regels, processen en protocollen, waardoor alles ingewikkeld wordt. Een tweede ontdekking begin jaren ’90 was: als je niet accepteert dat iets complex is, wordt het ingewikkeld. Deze ingewikkeldheid nekt ons.

Vakmanschap

Mensen zijn van oudsher heel goed in staat complexiteit te hanteren. Dat noemen we vakmanschap, of vakvrouwschap. Door te leven bouwen mensen praktijkkennis en wijsheid op. Echter, wat zien we de laatste vier decennia? Met het onderdrukken van complexiteit verdwijnt ook ons vermogen deze te hanteren. Het vakmanschap wordt ingepakt door en ondergeschikt gemaakt aan ingewikkeldheid. Menselijk enthousiasme wordt getemd met behulp van prestatie-indicatoren en andere moderne managementtools. Vraag aan een willekeurige boer, leraar, verzorger of zelf slachtende slager onder welke condities zij moeten werken, dan schrik je van de antwoorden.

Politiek vraagstuk?

Naar aanleiding van het verschijnen van mijn boek en de artikelen hierover in de lokale pers, krijg ik vele reacties, vaak ontroerende verhalen. Nog meer dan voorheen. Ze gaan vrijwel alle over de noodzaak vakmanschap te redden. Ligt hier een taak voor de politiek? Ja, zeer zeker. Wij moeten ons inzetten voor een hoge kwaliteit van leven van onze inwoners. Echter, dat is geen appeltje eitje. Sterker nog, het gaat hier om een complexe uitdaging. Als we nu maar accepteren dat deze complex is, kunnen we in onze gemeente grote stappen zetten, de komende jaren. 

Govert Geldof 

-

Het boek ‘Complexiteit en de waarde van praktijkkennis’ van SAM-fractievoorzitter Govert Geldof is te koop bij Uitgeverij Elikser.