Op zaterdag 29 juni reisden initiatiefnemers uit tien dorpen gezamenlijk door noordwest Fryslân. Het grote bindende thema was: biodiversiteit. Deze is – zo gaven borden in de Kloostertuin aan – ten opzichte van 1990 met vijftig procent afgenomen. Onrustbarend. We volgden per bus een route langs tuinen en parken, langs oogstrelende plaatjes en mensen met hart voor natuur. Twee raadsleden reisden mee: Govert Geldof (SAM) en Dit Bloem (CU).

Handen uit de mouwen

In bijna alle dorpen treffen we bewoners aan die de handen uit de mouwen steken en stukjes kale grond bewerken tot bloemrijke perken, pluktuinen en waterrijke parken, aantrekkelijk voor vogels, insecten en vele andere dieren. Het zijn sociale activiteiten met veel aandacht voor educatie. Onbaatzuchtig. De Friese Milieu Federatie heeft de mensen uit de verschillende dorpen, onder wie ook boeren, bijeen gebracht om elkaar te inspireren en kennis uit te wisselen. Een gouden zet. Zo ontvouwt zich een netwerk, met een enorme kennisdiversiteit.

De zwaluw verbindt

In Fryslân hebben we het vaak over grutto’s. Op 29 juni ging het vooral over zwaluwen: boerenzwaluwen, huiszwaluwen, gierzwaluwen en oeverzwaluwen. Deze kwieke en lenige vogeltjes, die ons leken te begeleiden op onze toer, hebben onze harten veroverd. In Oosterbierum was een speciale muur voor oeverzwaluwen aangelegd. In april mochten ze erin trekken. Niets. In mei dan? Ook niets. Grote teleurstelling. En dan opeens half juni. Daar waren ze. Vreugde alom. De natuur heeft een eigen willetje.

De kern van democratie

Zaterdag 29 juni gingen we langs de Kloostertuin in Oosterbierum, de zone langs Zwette-fietspad te Oosterwierum en Hemmemapark te Berltsum. Diepe betrokkenheid, volop discussie. Is dit een druppel op een gloeiende plaat? Nee, persoonlijk zie ik het als de kern van wat we democratie noemen: bewoners die samen met het maatschappelijk middenveld rond concrete onderwerpen initiatieven durven nemen tegen trends in en zo een tegenkracht vormen tegen de vaak te technocratisch opererende overheid. Grote thema’s als geestelijke gezondheid, klimaatverandering en biodiversiteit, zo stelt Herman Tjeenk Willink in zijn laatste boek, kunnen niet zonder dit soort kleinschalige activiteiten.